Page images
PDF
EPUB

vt comitia loqui non erubuerunt (a), ad pu. nienda populorum admodum ea aetate deprauatorum peccata, permittente Numine, for nistros vbique habuit successus. Quamuis ob fingularem probitatem , et benignitatem a plerisque amaretur, non leui camen inuidiae apud veteris pioris tepaces obiectus fuit, quod ab antiqua gubernationis consuetudine ponnihil deflexerit. . Nam cum priinus regum omnium ftabile extra Hungariam domicilium fixiffet , ne generalibus quidem comitiis, nisi raro admodum, intereffe eft folitus (b). De rebus Hungaricis cum confiliariis exteris deliberabat, qui, quod moris patrii , locorum aç, perfonarum ignari erant, inutilia, imo et noxia interdum fuggerebant conflia: mos etiam introduci coepit, mandata regja per caucellarium imperialem, aut cameram aulicain in Hungariam expediendi, eademque inusitatg quodaın sigillo appulari tignandi, adeo vt ügilli maioris regii Hungarici vsus in delue. tudinem abierit (c). Ex ipla adeo noneca Hungarica tam aurea, quam argentea, maximis popularium ingratiis, iconem B. V. Mariae et insignia Hungarica expuugere conati fu. ere monetarum praefecti(d). Denique aegre.

[ocr errors][ocr errors][merged small]

a) Decret. IX. artic. Il decret. X. art. IV.
(6) Vide decrei. X. art. V, decret. XI: årt. XXII.
decret. XII. art. IV.

Decret. VIII. art. iv. et xv, decret. XIX. art.
VIII. et IX.
(d) Decret. XII. art. XLVIII. decret. XVII. art.

XXXVIII.

ferebant: Hungari palatini dignitatem longa annorum serie vacantem, prope sublatam fuis. fe(a). Sed haec omnia, vbi ad aures Ferdi. nandi perueniffent, publicis legibus funt correcta: 0

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

Catholicae religionis tuendae , ac reftituendae

studium. Praeter continuas molestidiini regiminis cu. ras', recens enata religionis dissidia non me. diocriter exercuere Ferdinandım: praesertim postquam acatholicorum numerus multarum illuftrium, ac potentiffimarum familiarum ac cessione vltra modum propagaras fuir. Ra. pidae huic progreflioni multa calamitofo illo Hungariae tempore fauebant: nos pauca folum hic attingemus (b). Cum pleraeque jadr

(a) Decret. XIII. art. XXIV. decret. XV. art. VI.

Iftuánfi lib. XXI. pag. 261. (6) Fusius ista persequitur auror Historine diplomaticae,

Teligionis euangelicae in Hungaria edit. A. 1710. Verum paulo atrocius infectatur Catholicos, qui cum tot ante Lutherum seculis in poffeffione fuerint, nouorum doginatum propagationi fe le pro virili oppofuerant. Hae fi ille, vt crimen grauiffimum Catholicis allinit, quid fentiendum de tot Europae populis, qui poftquam ab auitis facris potiori sui parte fecefierant, pristinae fidei cultoribus Catholi.

[ocr errors]

bus suis de

in Germania, Belgio , et Heluetia academiae a; Lutheranis, aut Caluinianis profefforibus occupatae tenerentur, neque vllae omnino in Hungarja ellent scholae Catholicae, multi e locupletioribus Hungariae dypastis, ac nobilibus partim filios, partim clientes studiorum causa in exteras mittere prouincias cogebantur, qui quidem non fcientias modo illic hausere, verum etiam noua dogmata , cum implacabili ecclesiae Catholicae, antisticum, ac ministrorum odio coniuncta : quae illi in pa. triam fùbinde reduces studiosis nouitatum popularibus suis com per libellos, tum per priuatos, publicosque fermones expliquere. Auide haec fexus, et ordo omnis arripiebant, quod mulcis parochis interea demortuis, religiolis Turcarum metu profugis, pastori. mulen, io lumina illa temporum ruditate, ac depravacione nou pauci, lacerdotes, ac coenobitae abiecta veste facra., ad acatholicorum caftra fe contulere, eodemque populum cu . rae fuae creditum traduxere. Adliaec Fer. dinandi copiarum belliduces acatholici, magnum academicorum numerum secum in Hun. gariam attulerunt, qui poftea vacantibus pa. rochiis paftorum loco funt impofiti. His ad. miniculis accelerata fuit Catholicae religio

[ocr errors]
[ocr errors]

cis omnia prope ciuitatoin jara denegarunt; igno.
ti nempe fat dig fuit omnibus, Christiana alienae
4 sua religionis cultorum tolerantia, quain inulti
Europae principes hodie fuis in ditionibus fibi Ite.
biliendam sumlere,

nis ruina, quae in dies grauior euadebat , quod occupatis per profanos homines bonis ecclefiafticis, episcopis deellent redditus, ad scholas aperiendas, clericosque alendos, fu. turos olim populi doctores. Ferdinandus pro eo, quo erat in avitam religionem tuendani studio, matura prius deliberatione prae. habita, folenni diplommte A. C. 1560. edi. 1560 to (a), donaciones omnes bonorum ecclesiafticorum cuicumque factas reuocauit, cunctaque iniufte ablata episcopis, capitulis, ac coenobiis fine mora reddi iussit. Praeterea cum multa religioforum domicilia deserta efse relicta accepiflet , eorum redditus in fti. pendia professoruin, et discipulorum conuerti voluit (b): mediis his reftituendae religio. nis egregie mox vti coepit Nicolaus Olahus Strigonienfis archiepiscopus , condito iunio. ris cleri seminario Tyrnauiae, quod a S. Ste. phano rege nomen habet , ac per euocatos Vienna aliquot societatis Iesu professores apertis ibidem scholis Catholicis, vnde poftea cerera per Hungarian gyninalia propagata sunt. Atque gemina haec Catholicorum lu. dorum literariorum, et seminariorum adminicula opportune fuille adhibita, abunde probat religio Catholica, post tot clades non modo ab interitu vindicata, verum etiam ad summum florem subinde euecta, Quibus

(a) In codice iuris patrii pag. 495. poft decret.

xix. ()) Decret. XI, art. VI, VII, et XII.

infuper legibus facrofanctae religionis incolumitati consultum iuerit Ferdinandus, ex eius conftitutionibus nullo negotio licebit intelligere.

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

Octennales cum Turcis induciae rumpuntur, Maximilianus Ferdinandi fucceffor difficilia admodum nactus fuit regni initia: Turcae imprimis infuper habita induciarum, biennio abhinc initarum, fide pon modo vicinas prae. fidiis fuis ditiones dirum in modum depopuláti funt, verum etiam complures 'arces rebus fuis opportunas iu poteftatem redegerant. His accellere lites cum Ioanne Sigis. mundo Zápolyae regis filio; is Blandratae medici iqtinctu , Transfiluaniam cum parte Hungariae Tibisco adiacente pleno iure tibi

« PreviousContinue »