Page images
PDF
EPUB

relinqui , regisque Hungariae titulos a Ma. ximiliano dari poflulabat. Caesar probe gnarus, quam neceffaria effet Transfiluanorum cum Hungaris coniunccio, veterumque pa. ctorum non immemor, regiam appellationem aperte, negauit, Transsiluaniam autem vica comite pollidendam obtulit , ea lege, vt is se fiduciarium, vafallumque regis, et coroDae Hungariae principem profiteretur: quod cum Ioannes Sigismundus facere abnuillet, bellum illi illatum fuit, Luzaro Schuendio duce, eo fucceffu, vt Tokainum, Bachorium, Erdödium, Köuarinum, ploresque arces in caesaris poteftatem fine redactae. Solimannus a cliente fuo de periculo admonitus, millo nuncio bellum pariter Maximiliano comminatus fuit, nifi Tranflluano ea, quae eripuerat, fine mora restitueret , atque insuper promissum a Ferdinando parre XXX. millium aureorum tributum Bizantium transmitteret ; Maximilianus certus iam copiofa Gbi ab imperio Romano militum fubfidia decernenda repofuit te poftulata facturum, vbi primum Turcae loca omnia induciarum tempore per fraudem occupata restituillent, Traníliluanus autem sumtus omnes in bellum factos' refudiffet. Generoso eo responso irritatus Soli. mannus poftremam A. C. 1566. in Hungariam 1566 fufcepit expeditionem (a),

(d) Iftuánfi lib. XXII, Bethlen lib. V. pag. 227,

$. II.

[ocr errors]

Ioannes Transfiluanus' a Turcis delusus. Taurunum, fiue Belgradum aestate eiusdem apni cum exercitu appullum Solimannum ho. noris caufa conuenit Ioannes Sigismundus,

dextramque tutoris osculatus , libellum fup1541 plicem porrexit, quo vi promiffi A. C. 1541.

facti Budami, reliquamque Hungariam a Tur-
cis pofleflam sibi reftitui Hagitauit. Soliman-
nus, vt erat gloriae vltra modum appetens,
pactorum optime recordatus , Mebemeti ve.
zirio fine mora in mandatis dedit, vt vide.
ret , qua ratione citra imperii Turcici de-
trimentum ea reftitutio fieri poller. Quodfi
fincera fuit reaple Solimanni tum voluntas
negotium qmve corrupit Trandiluani princi.
pis arrogantia : praeparauerat in centorio fuo
Mebemetes maximi pretii munera, orauerat.
que per internuncium, vt ad le quoque re-
gius princeps diuerteret: quod cuin ille Ca.
Sparis Békelii instigatione velut a dignitate
fua alienuai facere abnuillet , Mebemetes eam
repulfam contemptum interpretatus, adeo ve.
hemencer commotus fuit, vt adornatis de
industria acculacionibus Solimanni animum
ab eo penitus auerterit, neque ex eo die
vuquan Transliluano aditus ad imperatoreis
patuerit. Hunc in modums Ioannes Sigismun-
dus fpe fua delusus, fiduciam in Turcis col.
locatam , non fine totius rei Christianae dae
mno, castigatam fenfit (a).

[ocr errors]

(n) Iftuánfi lib. XXII.

$. III:

Poftremi Solimanni ad Szigetum conatus. Ad primum belli Turcici rumorem , Maxt milianus vires fuas omnes trifariam diuifit. Lazarus Scbuendius belluin contra Joannein Sigismundum administrandum fufcepit crans Tibiscum; Carolo archiduci, Styriae duci, Croatiae defendendae prouincia demandaca: denique ad laurinum octoginta peditum , ac quinque fupra viginti equitum millia confluxere, quibus caefar, tametfi praesens aderat , Fer. sinandum archiducem germanum fuum praefecit, adiuncto illi legato , Gunthero comite a Schuartzenburg. Quo apparatu cognito Solimannus aperto marte congredi non ausus, Agriam prinium , dein vero Szigecum opo pugnare decrevit, vc Mebemetis propinqui fui, a Nicolao Zrinio ad Siklosium interfecci, caedem vlcisceretur. Non eft quidem poftri inftituti bellorum hiftoriam texere, at quoniain oppugnatio Szigetana plus Hungaris gloriae, quam Turcis commodi attulit, qua licebit breuitate, eamdeni commemorabimus. Calendis. Augusti A. C. 1566. du. 1566 centa Turcarum millia circumuallauere Szi. getum , a mille quingentis tantummodo praesidieriis Hungaris defensum, ac cui Nicolaus Zrinius rara in patriam caritate, et fortitudine illuftris praeerat. Nudata propugnacu. lis omuibus per diurnas , nocturnasque vera. beraciones arce, vicenis plures assultus a Tur. mis tentati heroica prorfis Zrinianorum vir

cute sunt repulf: ad extremum enato casu incendio, poftquam arx , et quidquid vsui effe poterat, conflagrasset, Turcaeque poftremae aggrellionis lignum e ducibus suis opperiebantur, VII. Septembris Zrinius cum reliduis fociis ad vincendum, aut gloriose occumbendum antea animatis ex arce egrefsus, explofo, quod voicum reliquum fuit, non fine immani hoftium denso ordine. Itantium clade cormento, in Turcas irruit, hør. ribilique quaquauersuni edita caede , fortiter dimicans occubuit, ceteri pariter prope omnes non inulti periere. Sunt, qui eruptione hac, totoque oppugnationis tempore, XXV. mil. lia Turcarum cecidille ferant. Victoriae huic fane quam cruentae minime fuperftes fuit Solimannus, biduo ante epilectico malo enectus, cum aetatem ad LXXVI. annos adduxillet, ob infignem militarem fcientiam, laetiflimosque bello successus primis Turcarum fultauis acceusendus, cum ceceris populis, tum vero Hungaris funestillimus. Nors illius tamdiu celata in caftris, dum filius Selimus Bizantii potfellionein cepit , qui fubinde reuertenti exercitui obuiam factus Belgradi, faustis on mnium acclamationibus in folio confirmatus fuit(a).

[ocr errors]

S. IV.

(a) Historia Szigeti capti in collectioné feriptorum

Schuandtoeri Tomo I, Iftuánfi lib. XXIII.

S. IV.

Pax cum Turcis. Solimanno e viuis fublato, aliquamdiu ab ar: mnis cellatum fuit. Maximilianus aulae Bi. zantinae confiliorum incertus, conuocatis A. C. 1567. regni ordinibus necessaria ad bel. 1867 lum continuandum pecuniae, militumque fupplementa Alagitauit: decreta haec sunt pro fuperiorum annorum more admodum liberaliter (a).

At cum caesar domestica haec fub. lidia Turcarum viribus longe inferiora cerberet, nec tantum, quantum opus effet, au xilii ab imperio Romano fperaret, consens tientibus vltro Hungaris, ad petendem a Selimo pacem applicuit animum: missus itaque Bizantium Antonius Veraptius episcopus A. grienfis, cuius prudentia, et dexteritate induciae in annos octo impetratae sunt, his legibus: Turcae, Maximilianus, et Toannes Sigismundus Transliluaniae dux ab omni deinceps hostilitate abstinerent, quod quisque superiore bello luum fecerat, in pace poflideret. Vtiliffima fuit ea pax Maximiliano eum quod loea plurima vltra Tibiscum Trantfiluano eripuerat; tum vero quod afflictae tot annorum bellis Hungariae respirare concellum fuerit.

(«) Maximiliani decfet. II. in codice iuris patrii.

PALMA P.Jit.

« PreviousContinue »