Page images
PDF
EPUB
[ocr errors][merged small]
[ocr errors][merged small]

Caesarem inter , et-Transsiluanum concordia. Loannes Sigismundus per eas inducias Budae, ceteraeque Hungariae recuperandae fpe de iectus infidos patronos Turcas deserere, intimamque cum caefare amicitiam inire conftituit : res acta eft per legatum Casparem Békelium fequentibus conditionibus : Ioannes serenissiini principis appellatione contentus a tirulo regis abstineret : in Hungaria Bihariensem, Krasznenfem, Szolnokiepsem mediocrem, et Marmarofiensem comitatus, fed folum vita comite, parrium regni Hun. gariae domini titulo poflideret , eum hereditario ad pofteros Transliluaniae, intra montes comprehensae, principacu, vnde fi per Turcas aliquando eiiceretur, ad Oppoliensenu ducatum in Silesiam commigraret : liquid finium orientem versus a Turcis recuperauerit, id eius ditionis peculiare effet: fi abfque herede mafculo e viuis excefsiffer, liberum fic Transiluanis legere fibi Wayuodam, qui tainen folenni iuramento obedientiam, et fidelicatein regi Hungariae proficeretur : eosdem vterque amicos, et hoftes haberent , mutuisque viribus semet tuerentur, llac tamen addita cautione ; vt, quandiu liceret, Turcae de his pactis celarentur, liberumque sit Ioanni, Selimum interea pristinis amicitiae officiis colere; ne ille irritatus Transfiluaniam nondum fatis ad defensionem comparatain inuaderet. Foedera haec vt firmiora es

fent , alterutra caefaris neptis, Bauara , vel
Iuliacenfis in matrimonium promiffa. Tabu.
lae hae fub exitum A.C. 1570. fignatae , in- 1570
credibili Ioannem Sigismundum laetitia affe-
cerunt, ar non multo poft non parym' offen-
fus fuit , cum intellexit, alteram e caefaris
Deptibus admodum deformem esse, alteram
a puptiis abhorrere, nifi ille ex vnitario Cae
tholicus fieret ; (a) id quod Blandratac me-
dico quam maxime displicebac.

$. VI.

[ocr errors]

Ioannis Sigismundi obitus. Ceterum Blandtatae curae ad retinendum in Arianismo Ioannem Sigismundum mox suapte defiere, poftquam hic in lechalem, quem vitae intemperantia fibi consciuerat, morbum incidit, quo etiam poft LIV, dierum phrehecicas conuulfiones, XIV. Marcii A. C. 1571. 1571 deceffit Albae Iuliae, aetatis XXXI. Vt perfime a puero inftitutus fuit , ita nulla prudentiae , viscutis, ac iuftitiae in regno edi. dit specimina, pleraque eo infcio gereban. tur per Toannem Blandratam , eç Cafpareni Békelium Socinianos, quibus omnem reipublicae adminiftrationem tradiderat. Ingratam ad pofteros memoriam consecutus eft ab ex

Ifuárfi lib. XXIV, a pag. 317,

Fa

1

sectam?!

ftincta fere apud Transliluauos Catbolica religione, oppreslisque et Lutheranis, et Çaluinianis, vt rediuiuam in Socinianis Arii

stabiliret. Nemini enim , Blandratae confilio , ad aulae munia , et magiftratus regni aditum patere voluit, nili vnitario: qua arte effecit, ve eo imperante praecipui quique Transfiluani : liue ex animo, liue ad fpeciem Socinum fequerentur. Sic cum lo annes Sigismundus vnigenito Dei filio diuinitatis gloriam eripere copatus est, ipse in ipso aetatis flore e principatus faftigio deie. ctus, florenten seculis aliquot Zápolyiorum familiam secum tumulo intulit(a).

[ocr errors][ocr errors]

$. VII.

Tranfiluania ad obsequium S. coronae Tédit. Maximilianus audita moleftislimi fibi aemuli morte, de reuocanda ad vnionem Tranfil. uania follicicus, vltro poteftatem fecit prouincialibus Wayuodam libi deligendi , ea camen, quae per nupernam pacem faricita fuir, lege, praeterea Casparen Békefium fibi fa miliariter cognitum, quod consiliis fuis obfequencillimum fore credebat, maiorem iu modum pro ea dignitate commendauit. At Transliluani intolerabilem hominis arrogan

[merged small][ocr errors]

tiam, et exércitam in multos, qui ab vnica. riorum dogmatibus abhorrebant, duritiem pon ferentes, Stephanum Báthori de Somlyo infigni animi moderatione, auita religione , morumque probitate conspicuum, ac rara admodum in negotiis maxime arduis perficien. dis prudentia, et dexteritate praeditum e. a, 1571, communi fuffragatione Wayuodam ele. 1571 gere, gemino adstriccum juramento, altero de gentis praerogatiuis, et inimunitatibus conferuandis, altero de libero religionibus ömpibus , Catholicae videlicet, Caluinianae, Lutheranae, ac vnitariae concedendo exercitio, cum antea folis vnitariis id permif. sum fuerit : quod vbi cauillet Bátborius, pleno iure Wayuodatum adeptus , fine mora Selimum vna , ac Maximilianum imperatorem de eleccione fua certiores fecit. Ille vt fe Transsiluanorum principum dominum often. deret , concinuo principatus insignia : vexillum, fceptrum, acinacem, ac mitram ducem lem transmisit, id vnum Bátborio imperans, vt vetera inter Solimannum, et Ioannem de Zápolya pacea religiofe cuftodiret, nifi fuam experiri velic indignationem. Maximilianus etli grauiter tulerit , Békefium a Wayuodatu exclufum , ne tamen ciúilibus' turbis, quae bellum Turcicum poft fe trahere poterant; Transfiluaniam inuolueret, pariter ratan habuit Bátborii electionem , ea tamen condia tione, vt ille, iuxta formulam ab se transmil. fam, obedientiae , ac fidelitatis facramentum abi, vt regi Hungariae, nuncuparet: formu. la haec praeter alia subiectionis argumenta,

1

!

nominatim illud continebat, vt Báthorius, quandocumque id iuberet Maximilianus, Way. podatum resignaret (a). Conditio haec im. primis dura videbatur Báthorio, diuque, quid ageret , anceps deliberabat, at quoniam Bé. kesii res nouas iam tum molientis, a caesareque protecti factionem verebatur, pa. rendum denique fibi putauit. Netameu arcti adeo iuramenti fama ad alios, qui Turcis fauebant , ac subinde ad Selimuna iplum perue. piret , ita rem inftituit, vt nonnifi illis ceribus, quos addictiffimos fibi nouerat, praefentibus praefcriptum fibi iusiurandum praeftiterit. Hac ratione Batborius fubditum se regi Hungariae profeflus , non plus, quam ceteri ante eum Wayuodae, autoritatis coufecutus, non alio etiam, quam Wayuodae se nomine compellauit (b).

pro.

S. VIII.

Debilis admodum Transfiluanos inter et

Hungaros nexus. Nexus hic Transfiluaniae cum Hurgaria haud ita firmus, et constans fuit, ac principio ap: parebat. Bátborius vt fe a Selimo in digni.

() Formulam iaramenti huius ex Bethlenio recitatem

habes in Noritio rerum Hung. edit. A. 1775. parte

III. pag. 129
(6) Intoánfi lib. XXIV. a pag. 319.

« PreviousContinue »