Page images
PDF
EPUB

mediocriter recreatum Solimannum , haud paulo amplius exhilarauit Ioannes Szeretsen, episcopatus Quinqueecclefienfis vsurpator, cum Petrum de Perény prope Sikloriam arcem vna cum facro regni diademate ex inG. diis interceptum, captiuum ad Turcarum ca. ftra adduxit: eo enim thesauro, Huligaris fa. cro, potitus Solimannus pil iam deeffe videbat, quo minus Ioannes pieno iure in prifti. num folium reponeretur.

Promotis deinde per aduerfam Danubii ripam caftris die XXIV. Augufti in Budensi agro constitit: Ioannes interea per averfam fluminis eiusdem partem progreffus e regione Budae Pettinenfibus in campis sua eodem tempore caftrà detixit. Flumentana ciuitas Budenfis, quod muris vetustate fatifcentibus non fatis munita , et a defenforibus deftituta erat, mox per Turcas occupata fuit: verum arx, cui Thomas de Nádasd cum DCC. praesidiariis Germanis praefuit, aliquamdiu eorumdem lufit tus, porro eriam lusura, fi loci guber. Datoris fidei in Ferdinandum constantiam, et fortitudinem praesidiarii quoque imitari voluiffent. Hi enim aliqua moenium parte tormentorum hoftilium vi prostrata , panico correpti terrore Nádasdium, quod de facienda loci deditione we mentionem quidem fuftinere vellet , ac a propofito nullis precibus, aut minis dimoueri pollet , feditione. facta , in vincula coniecere, liberamque fuis cum rebus difcedendi faculcatem pacti, vinctum gubernatorem cum arce ipla hoftibus tradidere: fed perfidia baec haud diu im. PALMA P. III.

B

Colla

[ocr errors]

erant,

punita abiit: praesidiarios enim omnes arca egrellos, vbi ad veterem Budam peruenere, immillis Ianitsaris contra datam fidem con. cidi iussit Solimannus; Nádasdium autem ob fingularem animi fortitudinem multis verbis collaudatum faluum recinuit: at cum hic Tur. carum fidei non multum fideret

nec fatis fibi tutum putaret diutius in eorumdem ca. Itris morari , arrepta , quam forte ad ripam repererat , cimba piscatoria in alteram Danubii partem, vbi Ioannis caftra feliciter euasit , hic regiis pedibus affusus, multis intercedentibus, defectionis suae praeteritae veniam impetrauit , folennique iureiurando iterum fidem suam Ioanni obstrinxit : qui virum multiplici doctrina , rerumque tractandarum vsu excultum paulo arciius fibi deuincturus, amplissimam in Transliluania ditio

nem, quam terram Fogaras appellant, eidem 1530 A. 1530, perpetuo iure donauit, triennio post

Nádasdius praediuitis connubii cum vnica Ladislai de Kanisa filia ineundi caufa, impetrata a Ioanne discedendi venia, numquam deinceps ad illius partes, quas Turcarum auxiliis sustentatas oderat , rediit, eamdeinque terram Fogaras per Ferdinandum paricer libi, heredibusque suis conferri impe. trauit (a).

(a) Wolffgangus; de Bethlen lib. I. et V, Vrsmus Ve

lius lib. VI. Ioannes Zermegh lib. I.

S. VI.

-1

Ioannem in folio Hungarico confirmat. Haec inter Solimannus promisli memor, lo. annem Pestino Budam transire, arceinque rea giam occupare iussit: inde praelii cum Fer. dinando ineundi ardore incensus in Austriam contendit, ac die XXVI. Septembris Viennan obsedit; verum Philippi comitis palatini Rhe. ni, Bauariae ducis, Nicolai item comitis a Salm, ac cum Germanorum , tum vero Hi. spauorum militum praesidiariorum virtute non vna vice a moenibus reiectus, desperata victoria , die XV. Octobris obfidionem foluit, fugientique fimilis Budam paucos intra dies rediit: hic per dies aliquot commoratus, cum Ioanne ad caftra euocato cre. bras de stabilienda illi regni poffeffione, ce. terisque rebus ad mutuum foedus spectancia bus consultationes habuit , quo tempore id fingulare prorsus clemenciae, et humanitatis edidic argumentum, cum Ioarnem Chriftiane prorsus hortatus fuit, vt quos ipse in caftris fuis captiuos quali habebat Paulum de Varda Strigoniensem archiepiscopum, et Pea trum de Perény S. coronae custodem, condonata prioris ad Ferdinandum defectionis culpa in gratiam reciperet: cumque ille exaggerata perfidiae grauitate , aliquamdiu in. exorabilem fe fe praebuillet , elegans id dictum Solimannus protulit : maiori gloriae cedere fummo imperanci, iniurias fupplicibus subditis condonare, quam vlcifci : quo fortal

fe ille clementiae fatnam' apud Hungaros au. cupari voluit.

Hoc demum impetrato, in purpuratorum fiue primorum e suis corona , sacro regni diademate Toannis manibus con fignato, eumdem Budae , ac totius Hungariae regem, atque dominum pronunciauit , omnem illi aduersus Ferdinandum, illique adhaerentes opem , et auxilium folenni iuramento pollicitus (a). Educto poftea e vagina ense, codemque minantis in morem agitato , adstantes Hungaros ad fidei erga reftitutum a se principem conftantiam adhortatus fuit , atro, cillima omnibus comminatus fupplicia, li ab eiusdem obedientia aliquando discefferint. Hactenus fat liberaliter actum cum Ioanne , verum illud et huic, et Hungaris "displicuit admodum, quod validam telectisfimorum e Ianitsaris manum, fpecie regis , vrbisque custodiendae, Budae reliquerit , quibus praefecic Ludouicum Grittum, legati (ui, vel potius exploratoris munus obiturum : huic enim in arcanis mandatis dederat, vt omnes Hun. garorum motus , 'ac confilia ipfa diligenter exploraret , fibique Bizantium perfcriberet , id autem imprimis omni industria, et conatu prohibere facageret , ne Ioannes, millo Turcis nuncio, pacem aliquando , foederisque focietatem cum Ferdinando iniret; verebatur quippe Solimannus, ne, fi gemini hi principes in gratiam redirent, vnitis poftea viri.

() Diploma, quod tum Soliinannus Ioanni tradidit,

vide apud Wolffgan gum de Bethlen lib. I, pag. 55.

bus arma in eum conuerterent. His actis So. limannus cum LX, millibus captiuorum, quos partim ex Austria , partim ex Hungaria ipfa abftraxerat, Bizantium rediit (a). Ferunt Ioannem, tanta mancipiorum Chriftianorum mul. titudine e Budensi regia conspecta , in amaras erupiffe lacrimas, Laskiique consilium damnatre, quod recuperato Turcarum ope regno , tot mortalium millibus perpetuam confciuerit calamitatem. Ac reaple grauem eapropter apud omnes Europae principes inuidiam incurrit Ioannes : certe Clemens VII. papa, vrgente id Ferdinando rege, illum poft. ea ipiti cum Solimanno foederis causa, facro. rum communione priuauit, nec nisi cum, cum ad deferendam focietatem Turcicam applicuit animum, in ecclefiae finum recepit.

$. VII.

[ocr errors]

Calamitates inde in Hungaria consecutais Turcis ex Hungaria digrellis, Ioannes gene. ralia comitia Budam indixit, nil dubitans, vnjuersos regni ordines eodem confluxuros : at (pe lua vehementer delufus fuit, cum enim effreni Turcarum in Hungariam ipsam, quam Ioanni restituerant, faeuiendi licentia,

Itoánfins lib. X

(a) Iouius Histor. lib. XXVIII.

Bethlen, et Zermegh.

« PreviousContinue »